Máy câu kêu, quay nặng, kẹt: tự sửa

Cần thủ Việt Nam đang tháo và bảo dưỡng máy câu đứng trên bàn gỗ tại nhà
Máy kêu, quay nặng hay kẹt: vệ sinh và tra dầu đúng chỗ là khỏi phần lớn lỗi.

Trả lời nhanh: Máy câu kêu, quay nặng hay kẹt thường do thiếu dầu mỡ, cát bụi lọt vào máy, hoặc bạc đạn và bánh răng đã mòn. Bác kiểm tra bằng cách vệ sinh máy, tra dầu vào bạc đạn và con lăn dây, kiểm tra bánh răng có mẻ không, rồi hãy quyết có mang máy đi sửa hay không.

Máy kêu: nghe tiếng kêu đoán bệnh

Máy câu kêu lạch cạch khi quay thường do cát bụi lọt vào bánh răng hoặc bạc đạn đã khô dầu. Bác câu ở bãi biển, bãi cát, hồ nhiều bụi thì cát rất dễ lọt vào máy qua khe hở, cát kẹt giữa các bánh răng làm máy kêu lạch cạch mỗi vòng quay. Bác nghe tiếng kêu đều theo từng vòng quay thì khả năng cao là cát bụi, bác vệ sinh máy sạch là hết kêu. Bác nghe tiếng kêu không đều, lúc có lúc không thì có thể là bạc đạn bị mòn, bi lăn không tròn nữa, quay tới chỗ mòn là kêu một cái.

Máy kêu rít, tiếng rít nhỏ khi quay thường do thiếu dầu mỡ, các chi tiết kim loại cọ vào nhau không có dầu bôi trơn. Tiếng rít này hay xuất hiện sau khi bác câu mưa, câu biển rồi không vệ sinh máy, dầu mỡ cũ bị nước rửa trôi hết. Bác tra dầu vào bạc đạn và các điểm chuyển động là tiếng rít hết ngay, máy quay lại êm như mới. Bác đừng để máy kêu rít lâu ngày không tra dầu, vì kim loại cọ nhau không có dầu sẽ mòn nhanh, tới lúc mòn nặng thì tra dầu cũng không cứu được nữa.

Máy kêu cạch một cái rồi kẹt luôn là dấu hiệu nặng hơn, có thể bánh răng đã mẻ hoặc có vật lạ kẹt trong máy. Bác gặp trường hợp này thì đừng cố quay mạnh, vì càng cố quay thì bánh răng mẻ càng làm hỏng thêm các răng khác, sửa sẽ tốn kém hơn. Bác tháo cối ra kiểm tra xem có dây hay vật gì kẹt trong máy không, vệ sinh sạch rồi quay thử nhẹ nhàng. Bác quay thử mà vẫn kẹt thì nên mang máy ra tiệm cho thợ kiểm tra, đừng tự tháo sâu vào bánh răng nếu bác chưa có kinh nghiệm.

Máy quay nặng: kiểm tra từ dễ tới khó

Máy quay nặng thì bác kiểm tra từ những thứ dễ nhất trước: drag có đang siết quá chặt không, dây trong cối có vào quá chặt không. Drag siết chặt thì máy quay nặng là đúng, bác nới drag ra là máy nhẹ lại ngay, không phải máy hỏng. Dây vào cối quá chặt, dây lún vào nhau thì cối quay nặng, bác tháo dây ra vào lại cho đều là hết. Bác nào mới vào dây xong thấy máy quay nặng thì nên kiểm tra hai thứ này trước, đừng vội kết luận máy hỏng.

Nếu drag và dây đều ổn mà máy vẫn quay nặng thì khả năng cao là máy thiếu dầu mỡ, bạc đạn khô. Bác tra dầu vào bạc đạn, vào con lăn dây, vào trục tay quay rồi quay thử vài vòng, máy sẽ nhẹ dần. Bác câu lâu ngày không bảo dưỡng thì dầu mỡ cũ đặc lại, bám bụi, làm máy quay nặng dần mà bác không để ý, tới lúc quay nặng hẳn mới phát hiện. Bác bảo dưỡng máy định kỳ thì máy lúc nào cũng quay nhẹ, câu cả buổi không mỏi tay.

Trường hợp máy quay nặng do bạc đạn đã hỏng thì tra dầu cũng không hết nặng, bác phải thay bạc đạn mới. Bạc đạn hỏng thì quay sẽ nặng không đều, có chỗ nặng có chỗ nhẹ, kèm theo tiếng kêu lạch cạch. Bác nào gặp tình trạng này thì mang máy ra tiệm thay bạc đạn, chi phí thay bạc đạn không đắt, thay xong máy quay lại êm như mới. Bác đừng cố câu tiếp với bạc đạn hỏng, vì bạc đạn hỏng làm bánh răng mau mòn theo, sửa sau sẽ tốn kém hơn nhiều.

Máy bị kẹt: đừng cố quay mạnh

Máy bị kẹt cứng, quay không được thì bác tuyệt đối đừng cố quay mạnh, vì càng cố quay thì bánh răng càng hỏng thêm. Bác tháo cối máy ra trước, kiểm tra xem có dây bị kẹt vào trong máy không, vì dây câu rất hay chui vào khe máy rồi quấn vào trục, làm máy kẹt cứng. Bác gỡ hết dây kẹt ra, vệ sinh sạch rồi lắp cối lại, quay thử nhẹ nhàng, đa số trường hợp kẹt do dây là hết ngay sau bước này.

Nếu không có dây kẹt mà máy vẫn kẹt thì có thể cát bụi đã đóng cứng trong máy, hoặc bánh răng đã mẻ và kẹt vào nhau. Bác rửa máy bằng nước sạch, dùng bàn chải mềm chải kỹ các khe, để khô rồi tra dầu vào các điểm chuyển động, quay thử từng chút một. Bác quay thử mà máy nhích được từng chút rồi kẹt lại thì có thể bánh răng đã mẻ, bác nên mang ra tiệm, đừng cố quay tiếp. Bánh răng mẻ mà cố quay thì răng mẻ sẽ làm hỏng luôn các răng lành xung quanh, sửa sẽ phải thay cả bộ bánh răng, tốn kém hơn nhiều.

Bác nào câu biển mà máy bị kẹt sau buổi câu thì khả năng cao là nước mặn đã làm máy rỉ sét bên trong. Nước mặn khô lại để muối bám vào các chi tiết kim loại, muối làm rỉ sét và kẹt máy rất nhanh. Bác câu biển về thì phải rửa máy bằng nước ngọt ngay, đừng để tới hôm sau mới rửa, vì muối bám càng lâu càng khó rửa sạch. Bác rửa máy bằng nước ngọt, lau khô rồi tra dầu là máy sẽ không bị kẹt do nước mặn nữa.

Bảo dưỡng máy tại nhà: vệ sinh và tra dầu

Bảo dưỡng máy tại nhà không khó như bác tưởng, bác chỉ cần nước sạch, bàn chải mềm, khăn lau và một lọ dầu máy câu là đủ. Bác tháo cối máy ra, rửa sạch cát bụi ở thân máy, cối máy và con lăn dây, rồi lau khô hoàn toàn bằng khăn mềm. Bác nhớ lau khô thật kỹ, vì nước đọng lại trong máy sẽ làm rỉ sét, bác lau xong thì để máy ở chỗ thoáng cho khô hẳn rồi mới tra dầu. Bác đừng dùng xà phòng hay chất tẩy mạnh để rửa máy, vì chất tẩy sẽ làm hỏng lớp dầu mỡ bên trong máy.

Tra dầu thì bác nhỏ một giọt dầu vào từng bạc đạn, vào con lăn dây, vào trục tay quay, rồi quay tay quay vài vòng cho dầu thấm đều. Bác đừng tra quá nhiều dầu, vì dầu thừa sẽ chảy ra ngoài, bám bụi và làm máy mau bẩn lại, một giọt cho mỗi điểm là đủ. Bác tra dầu xong thì quay thử máy, máy quay êm, không kêu, không nặng là bác đã bảo dưỡng xong. Bác nào không biết bạc đạn nằm ở đâu thì cứ tra dầu vào những chỗ máy chuyển động, chỗ nào quay được thì tra vào đó, cũng có tác dụng.

Bác bảo dưỡng máy sau mỗi 5–10 buổi câu, hoặc ngay sau buổi câu biển, câu ở chỗ nhiều cát bụi. Bác câu ít, câu hồ sạch thì bảo dưỡng thưa hơn cũng được, nhưng đừng để máy khô dầu quá lâu. Bác nào câu biển thì bảo dưỡng sau mỗi buổi câu biển, vì nước mặn làm máy mau hỏng nhất. Bảo dưỡng đều thì máy bền, quay êm, câu nhàn, bác đừng đợi tới lúc máy kêu, máy kẹt mới bảo dưỡng, vì lúc đó máy đã mòn nhiều rồi. Bảng dưới đây tóm tắt nhanh các triệu chứng và cách xử lý.

Máy kêu, quay nặng, kẹt: triệu chứng và cách xử lý
Triệu chứngNguyên nhân thường gặpCách xử lý tại nhà
Kêu lạch cạch đều theo vòng quayCát bụi trong bánh răng, bạc đạn khô dầuVệ sinh máy, tra dầu bạc đạn
Kêu rít khi quayThiếu dầu mỡ, dầu cũ bị rửa trôiTra dầu vào các điểm chuyển động
Quay nặngDrag siết chặt, dây vào cối quá chặt, thiếu dầuNới drag, vào lại dây, tra dầu
Kẹt cứng, quay không đượcDây kẹt trong máy, bánh răng mẻTháo cối gỡ dây, mang ra tiệm nếu vẫn kẹt

Khi nào nên mang máy đi sửa?

Bác nên mang máy đi sửa khi đã vệ sinh và tra dầu mà máy vẫn kêu, vẫn quay nặng hoặc vẫn kẹt. Đó là dấu hiệu bạc đạn đã hỏng hoặc bánh răng đã mẻ, cần thay phụ tùng mới, bác tự làm ở nhà không có đủ dụng cụ và phụ tùng thay thế. Bác mang máy ra tiệm thì thợ sẽ tháo máy, kiểm tra từng chi tiết, thay đúng cái hỏng, chi phí thường không đắt, rẻ hơn mua máy mới nhiều. Bác đừng ngại mang máy đi sửa, vì sửa kịp thời thì máy dùng được lâu, để lâu thì hỏng lan sang các bộ phận khác, sửa sau tốn kém hơn.

Bác cũng nên mang máy đi sửa khi tay quay bị rơ nhiều, lắc qua lắc lại, hoặc cối máy bị lệch, quay không đều. Tay quay rơ là do trục tay quay hoặc bạc đạn đã mòn, bác tự siết lại không hết rơ được, cần thợ kiểm tra và thay bạc đạn. Cối máy lệch thì dây vào không đều, ném hay rối, bác tự chỉnh không được thì mang ra tiệm cho thợ căn lại. Những lỗi này nhìn thì nhỏ nhưng ảnh hưởng trực tiếp tới việc câu, bác sửa sớm thì câu nhàn hơn hẳn.

Cuối cùng, bác đừng tự tháo sâu vào bánh răng nếu bác chưa có kinh nghiệm, vì máy câu có nhiều chi tiết nhỏ, tháo ra mà lắp lại sai một cái là máy hỏng luôn. Bác chỉ nên tự làm những việc đơn giản như vệ sinh ngoài, tra dầu, kiểm tra con lăn dây như sốp hướng dẫn trong bài. Tháo sâu, thay bạc đạn, thay bánh răng thì để thợ làm, bác trả ít tiền công mà máy được sửa đúng, còn hơn tự tháo rồi làm hỏng thêm. Máy Deukio AC 2-7000 giá tham khảo 139.000₫, gian Đồ Câu Việt Bắc đã bán 1.000 chiếc, là máy giá mềm để bác tập bảo dưỡng, tập tháo lắp cơ bản mà không sợ hỏng máy đắt tiền.

Sốp chọn sản phẩm này

Những món dưới đây là sản phẩm thật trong 1.516 món trên web, có link Shopee affiliate đúng của sốp:

Máy Câu Cá Kim Loại Chính hãng Deukio AC 2-7000 Chất Liệu Kim Loại Cao Cấp Đồ Câu Việt Bắc — giá tham khảo 139.000₫, đã bán 1.000 trên Shopee. Xem giá trên Shopee →

Câu hỏi thường gặp

Máy câu kêu lạch cạch là do đâu?

Máy kêu lạch cạch thường do cát bụi lọt vào bánh răng, hoặc bạc đạn đã khô dầu, bi mòn. Bác vệ sinh máy, tra dầu vào bạc đạn rồi quay thử, nếu vẫn kêu thì có thể bạc đạn đã hỏng, cần thay mới.

Máy câu quay nặng là do đâu?

Máy quay nặng thường do thiếu dầu mỡ, dây vào cối quá chặt, hoặc drag siết quá chặt. Bác nới drag ra, kiểm tra dây trong cối rồi tra dầu vào bạc đạn, máy sẽ quay nhẹ lại.

Máy câu bị kẹt cứng thì làm sao?

Bác đừng cố quay mạnh khi máy kẹt, vì càng cố càng làm hỏng bánh răng. Bác tháo cối ra, kiểm tra có dây kẹt trong máy không, vệ sinh sạch rồi tra dầu, nếu vẫn kẹt thì mang máy đi sửa, đừng tự tháo sâu hơn.

Bao lâu thì bảo dưỡng máy một lần?

Bác bảo dưỡng máy sau mỗi 5–10 buổi câu, hoặc ngay sau buổi câu biển, câu ở chỗ nhiều cát bụi. Bác câu ít, câu hồ sạch thì bảo dưỡng thưa hơn cũng được, nhưng đừng để máy khô dầu quá lâu.

Tự tháo máy tại nhà có an toàn không?

Bác chỉ nên tự làm những việc đơn giản như vệ sinh ngoài, tra dầu bạc đạn, kiểm tra con lăn dây. Tháo sâu vào bánh răng, thay bạc đạn thì cần dụng cụ và kinh nghiệm, bác chưa quen thì nên mang ra tiệm, tránh làm hỏng thêm.

Xem tất cả 1.516 sản phẩm →